Tarmoq infratuzilmasida ishonchlilik va uzluksizlik muhim o‘rin tutadi. Ayniqsa, Layer 2 (OSI modelining ikkinchi qavati) asosidagi Ethernet tarmoqlarida loop (halqa) muammosi yuzaga kelsa, bu butun tarmoqning ishdan chiqishiga olib kelishi mumkin. Loop Protection texnologiyasi aynan shunday muammolarning oldini olish uchun kerak bo‘ladi.
Loop nima?
Loop — bu paketlar tarmoqda uzluksiz aylanishi holatidir. Bu odatda switch’lar yoki routerlar orasida xatolik bilan ikkita yoki undan ortiq portlar orqali doira (halqa) hosil qilinganda yuzaga keladi. Loop tarmoqda quyidagi muammolarni keltirib chiqaradi:
- Broadcast storm (tarqaluvchi signal to‘lqini) paydo bo‘ladi
- CPU yuklanishi ortadi
- Tarmoqdagi barcha qurilmalar ishdan chiqadi yoki sekinlashadi
- DHCP, ARP va boshqa xizmatlar ishlamay qoladi
Loop Protection’ni yoqish (MikroTik Switch yoki RouterOS uchun)
Loop Protection faqat Bridge port rejimidagi qurilmalarda ishlaydi. Quyidagi bosqichlarda uni yoqish mumkin:
1. Bridge yaratish (agar hali yaratilmagan bo‘lsa):
/interface bridge
add name=bridge1
2. Portlarni Bridge’ga qo‘shish:
/interface bridge port
add bridge=bridge1 interface=ether1
add bridge=bridge1 interface=ether2
add bridge=bridge1 interface=ether3
3.Loop Protection funksiyasini yoqish:
/interface bridge settings
set use-ip-firewall=yes
/interface bridge
set bridge1 protocol-mode=none
set bridge1 auto-mac=yes
set bridge1 admin-mac=00:11:22:33:44:55
/interface bridge port
set [find interface=ether1] loop-protect=yes loop-protect-disable-time=30s
set [find interface=ether2] loop-protect=yes loop-protect-disable-time=30s
set [find interface=ether3] loop-protect=yes loop-protect-disable-time=30s
loop-protect-disable-time=30s
— bu port qancha vaqtga bloklanishini bildiradi.
4. Logni monitoring qilish:
/log print where message~"loop"
Yoki, Telegram orqali xabarnoma yuborish uchun qo‘shimcha scriptlar ishlatilsa ham bo‘ladi.
Qanday holatda Loop yuz beradi?
Quyidagi holatlar loop paydo bo‘lishiga sabab bo‘ladi:
- Switch’lar orasida noto‘g‘ri ulanganda
- Bir nechta Ethernet kabellar noto‘g‘ri ulanib, halqa hosil qilganda
- Access point yoki Wi-Fi routerlar “LAN-LAN” orqali ulanib qolsa
- Switch portlari o‘zaro ulanib qolsa (misol: ether2 ↔ ether3)
Loopning oldini olish uchun qo‘shimcha tavsiyalar
- Switch va router portlarini naming qilib boring
- Keraksiz portlarni disable qilib qo‘ying
- Har bir joyda Loop Protection ni yoqib chiqing
- Har doim kabellar qanday ulangani va topologiya to‘g‘riligini tekshiring
- STP (Spanning Tree Protocol) yoki RSTP ni faollashtirishni ko‘rib chiqing
Xulosa
Loop Protection — bu tarmoq administratorlari uchun “signalizatsiya” tizimi vazifasini bajaradi. U tarmoqdagi oddiy xatolikni katta muammoga aylanishidan saqlaydi. MikroTik RouterOS yoki SwitchOS qurilmalarida ushbu funksiyani faollashtirish orqali siz tarmog‘ingizni yanada ishonchli qilishingiz mumkin.
Tarmog‘ingiz xavfsizligi va barqarorligi uchun har bir switch portda Loop Protection yoqilgan bo‘lishi shart!
Agar sizda MikroTik bo‘yicha qo‘shimcha savollar bo‘lsa yoki ushbu funksiyani avtomatlashtirishni istasangiz, Uzmik.uz sizga har doim yordam beradi!
